İnsanlar Mantık Hatalarını Nasıl Yapar ?

Niçin mantık hataları yaptığımızın birçok nedeni olabilir. Bu nedenle de sorunuz aslında oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Burada, kısaca püf noktaları değinmeye çalışalım. Öncelikle herhangi bir konu ya da soru(n) üzerine kafamızı yoruyorken, bilgileri uzun süreli bellekten çağırarak kısa süreli bellekte işlemle dinimizi hatırlamakta yarar var. Söz konusu bellek olduğunda ise, öğrenmenin rolü kuşkusuz büyük önem kazanıyor. Herhangi bir konu üzerine mantıksal çıkarımlar yapabilmemiz için öncelikle üzerine düşündüğümüz konu hakkında geniş ve sağlam bir bilgi birikimine sahip olmamız gerekiyor. Dolayısıyla zamanında bilgileri nasıl kodladığımız, ne kadar zaman ve emek harcadığımız, konunun her bir elemanı arasındaki ilişkileri görebilmek adına ne kadar uğraş verdiğimiz, o konu hakkında inandığımız da göstereceğimiz performanstaki başarıyı da doğru yoldan etkiliyor.

Öyleyse bir konuda mantık hatası yapmamızın ilk koşulu, o konuyu mutlaka çok iyi irdelenmiş ve öğrenmiş olmamız. Çünkü gelişigüzel yapılmış okumalar ve çalışmalar, sonrasında pek çok yanlışa neden olabiliyor. Mantık çıkarım larını doğru bir şekilde gerçekleştirebilmemizin ikinci koşulu ise deneyim. Kimi psikologlar psikolojiyi deneyim birimi olarak tanımlarlar. Bunun nedenini açıkça görebilmemiz için s sistemi iyi tanımamız gerekir: insan sistemi, yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya mekanizmalarca kontrol ediliyor. Bu noktada sistemin ‘yukarıdaki’ noktası beyinken ‘aşağı’ adı verilen elemanlar duyu organlarından sinir sistemi ile beyne iletilen duyu bilgilerini ve bu sistemi kapsıyor. Bir uyarana karşı vereceğimiz bir yanıt söz konusu olduğunda hem duyu organlarından gelen bilgi hem de beynin önceki yaşantılardan edindiği dünya bilgisi harmanlanarak ortak bir çözüme varılıyor. İşte deneyimler, bu genel dünya bilgilerinin oluşumunda büyük rol üstleniyorlar. Bir de pratik etkisi var elbette. Bir konu hakkında ne kadar pratik yapmışsak, tepki süremiz düşüyor ve daha doğru kararlar verebiliyoruz. Çünkü birkaç adım sonrasını görebilmek daha kolay oluyor. Bu iki temel etkenden sonra, biraz daha o anki durumumuzu değerlendirmemiz doğru olacaktır. Örneğin, günün hangi saatinde olduğumuz biyolojik döngünün hangi evresinde yer aldığımız, açlık ve susuzluk durumumuz, herhangi bir kimyasalın, ilacın etkisinde olup olmadığımız, dikkatimizi konuya ne denli verebildiğimiz vb… Pek çok etmen o anki mantık çıkarımlarımızın gücünü etkileyebilir.

Kaynak: gereksiz bilgiler rehberi kitabı


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir